Zdravlje-savjeti

DA LI IMATE KAMEN U ŽUČNOJ KESI: Ovo su simptomi upale, a evo šta morate PORMIJENITI KAKO BISTE JE IZBJEGLI!

Kalkuloza najčešće je oboljenje koje nastaje uslijed poremećaja u mehanizmu pražnjenja, nedovoljnog pražnjenja, kao i hemijskog poremećaja u samoj žuči

Osnovna funkcija žučne kese, vrlo važnog organa u ljudskom tijelu je da čuva žuč, odnosno sok za varenje koji proizvodi jetra i koji razgrađuje masnu hranu. Kada se poremeti ravnoteža u ovom procesu, dolazi do komplikacija, a najčešća je kamen u žuči, koji, u stvari, predstavlja kristalizovan suvišni holesterol. Koliko je ovaj organ važan i kako dolazi do patoloških procesa, za čitaoce „Života plus” objašnjava specijalista opšte hirurgije dr Zoran Ražnatović iz Klinike za digestivnu hirurgiju (Prva hirurška) KCS. Prenosi “Novi“.

– Žučna kesa je kruškoliki rezervoar žuči, smešten u istoimenom udubljenju desnog režnja jetre. Dugačka je 7-10 centimetra, široka 3 do 4 na najširem dijelu i zapremine je od 30 do 50 mililitara. Anatomski posmatrano žučna kesa ima dno, tijelo, levkasto suženje na prelazu tijela u vrat, Hartmanov špag, odnosno vrećasto ispupčenje gdje se najčešće zaglavljuje kamen i vrat koji se nastavlja u cistični kanal. Sam cistični kanal je dužine 3-4 centimetra i uliva se u glavni hepatični vod, formirajući zajedno glavni žučni vod koji žuč sprovodi u dvanaestopalačno crijevo.

Da li su žučne kese kod svih iste?

– Ovaj dio tijela ima brojne i raznovrsne varijacije koje nastaju u četvrtoj nedelji embrionalnog razvoja. Shodno tome, „normalan” izgled žučne kese sreće se u 70% slučajeva. One mogu biti presavijene, dvostruke, levostrane, a u izuzetno rijetkim situacijama žučna kesa može i da nedostaje. Zapravo, samo trećina oboljelih ima klasičan anatomski položaj i pravac cističnog kanala. U 20% slučajeva cistični kanal je kraći, što je veoma važno zbog mjesta spajanja sa glavnim žučnim vodom, ukoliko treba da se izvede intervencija.

Šta je žuč?

– Žuč je sok koji učestvuje u varenju. Proizvodi se u jetri, a čuva u žučnoj kesi. Osim što učestvuje u apsorpciji masti, pomaže i u izlučivanju holesterola, bilirubina, gvožđa i bakra. Žučne kiseline su glavna aktivna komponenta žuči, izlučuju se u dvanaestopalačno crijevo i efikasno reasorbuju, odnosno vraćaju u završni dio tankog creva, odakle venskim putem ponovo dospjevaju u jetru. Ovo kruženje se naziva enterohepatična cirkulacija, dnevno se obavi pet do deset ciklusa, pri čemu se u jetri ponovo sintetiše samo 3% žučnih kiselina. Žučna kesa može da apsorbuje do 90% vode iz žuči. Može da poveća i do deset puta koncentraciju žučnih soli, bilirubina i holesterola.

Kako se žučna kesa prazni?

– Za njeno efikasno pražnjenje neophodno je da postoji jaka kontrakcija zida žučne kese i relaksacija Odijevog sfinktera, odnosno opuštenost na mestu ušća glavnog žučnog voda u dvanaestopalačno crijevo. Sve to dešava se za vreme konzumiranja masne hrane. Tom prilikom žučna kesa prazni do 75% zapremine, a odmah po završenom obroku ponovo počinje da skuplja i skladišti žuč do narednog obroka. Žučna kesa ima svoje kontrakcije i u mirnoj fazi, što je važno za miješanje žuči, ali tada Odijev sfinkter ne dozvoljava njeno oticanje.

Koje je karakteristično oboljenje ovog organa?

– To je kalkuloza, odnosno stvaranje kamena u žučnoj kesi, koja nastaje uslijed poremećaja u mehanizmu pražnjenja, nedovoljnog pražnjenja, kao i hemijskog poremećaja u samoj žuči. Postoji holesterolska i pigmentna kalkuloza. Holesterolski kamenčići češći su i javljaju se u 70 do 80% slučajeva. Retko su čisti jer u sebi sadrže obično žučne pigmente, kalcijum i matriks od mukoproteina. Pigmentni su više zastupljeni na azijskom području, manji su, nepravilni i mekši. Postoje crni kamenčići sastavljeni od polimerizovanog kalcijum bilirubinata i braon koji su povezani sa inflamacijom, odnosno zapaljenjem. Osnovna upalna stanja koja dovode do promjena na žučnoj kesi su akutni i hronični holecistitis, odnosno zapaljenje zida žučne kese, takođe uzrokovano postojanjem kamenčića unutar nje koji ometaju normalno funkcionisanje.

 

SIMPTOMI

Oko trećina bolesnika sa kalkulozom žučne kese vremenom počinje da osjeća bolove poznate kao bilijarna kolika. Ovaj bol obično ima nagli početak i često se javlja noću, intenzivno se pojačava 15 minuta, a potom tako jak traje nekoliko sati pa i čitav dan.

Bol je često toliko jak da ne prolazi bez medicinske pomoći. Najčešće je lokalizovan u središnjem delu trbuha ispod grudne kosti ili ispod desnog rebarnog luka, a može da se emituje i u desnu slabinu, lopaticu ili rame. Obično se javlja nakon obroka bogatog masnijom hranom i traje od 1 do 5 sati. U svakom slučaju nikada nije kraći od 30 minuta, a može da potraje i duže od 24 časa. Kada toliko traje najvjerovatnije je u pitanju upala žučne kese. Bol je najčešće praćen mučninom i povraćanjem, dok se povišena temperatura i porast bilirubina ređe javljaju.

Da bi se izbeglo stvaranje kamena u žučnoj kesi neophodno je promijeniti režim ishrane, posebno ukoliko pacijent konstantno unosi kaloričnu masnu hranu. To podrazumijieva da se ograniči unošenje hrane bogate životinjskom mašću, kao što je punomasno mlijeko, sir, žumance, puter, masno crveno meso, kolači. Treba da se smanji i konzumiranje životinjskih bjelančevina i dodatnog šećera.

(lepaisrecna.rs)

Click to comment

Leave a Reply

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Most Popular

To Top